ARAÇ SEÇİMİ VE GÜVENLİK YAKLAŞIMIMIZ.

Aynı yolcu sayısı, farklı araç

Otuz kişilik bir hat, geniş bulvarlar üzerinden tek toplanma noktasıyla kurulduğunda başka bir araç sınıfı gerektirir; dar sokaklı bir ikamet bölgesinde on iki durakla kurulduğunda başka. İkinci durumda belirleyici olan kapasite değil, manevra alanıdır. Aracın giremediği bir sokak, plan üzerinde ne kadar verimli görünürse görünsün rotayı geçersiz kılar.

Bu yüzden araç kararı her zaman rota taslağından sonra gelir. Önce durak sırasını ve yol yapısını çıkarırız, sonra o güzergâhı gerçekten işletebilecek aracı seçeriz.

Durak sayısı ile süre arasındaki denge

Durak sayısını artırmak yolcunun yürüme mesafesini kısaltır, ama araçta geçen toplam süreyi uzatır. Her ek durak yalnızca kendi biniş süresini değil, yavaşlama ve yeniden hızlanma süresini de rotaya ekler. Hattın ilk yolcusu için bu fark, günde çift yönde otuz dakikayı aşabilir.

Doğru denge hizmet türüne göre değişir. Vardiyalı bir personel hattında süreyi kısa tutmak genelde önceliklidir; öğrenci hattında ise yürüme mesafesini kısaltmak öne geçer. Bu tercihi, rotayı kurmadan önce sizinle birlikte yaparız.

Sefer öncesi kontrolün kapsamı

Sefer öncesi kontrol, aracın o gün yola çıkmaya uygun olduğunu görmek içindir. Kapsamı rotaya ve hizmet türüne göre genişler, ama çekirdeği her seferde aynıdır:

• Sürüş güvenliği: lastik durumu ve basıncı, fren tepkisi, aydınlatma ve sinyaller, cam ve ayna görüşü.
• Yolcu güvenliği: kapı mekanizması, acil çıkış erişimi, emniyet kemerleri, tutamak ve basamaklar.
• Zorunlu ekipman: yangın söndürücü, ilk yardım seti, reflektör ve takoz.
• Belge geçerliliği: araç ve sürücü belgelerinin sefer tarihinde geçerli olması.
• İç düzen: temizlik, ısıtma ve havalandırma, yolcu alanında gevşek eşya bulunmaması.

Mevzuatın çizdiği çerçeve

Personel ve öğrenci taşımacılığı Türkiye'de yetki belgesine bağlıdır. Araçların koltuk düzeni, zorunlu ekipmanı, yaş üst sınırı ve muayene periyodu ilgili taşımacılık mevzuatıyla belirlenir. Öğrenci taşımacılığında ayrıca aracın ayırt edici biçimde işaretlenmesi, rehber personel bulundurulması ve kayıt sistemi gibi ek yükümlülükler devreye girer.

Sürücü tarafında mesleki yeterlilik belgesi, sağlık ve psikoteknik değerlendirme ile adli sicil koşulları aranır. Sigorta tarafında ise zorunlu mali sorumluluk sigortasının yanına koltuk ferdi kaza sigortası eklenir. Bu çerçeveyi hizmet başlamadan önce güzergâh ve hizmet türü özelinde teyit ederiz; mevzuat değişebildiği için her sözleşme döneminde yeniden bakarız.

Bakım kayıtları neden tarihli tutulur

Bakım, kilometreye ve takvime bağlı iki ayrı ritimde ilerler. Araç bazında tarihli kayıt tutulmasının nedeni denetim değil, planlamadır: bir aracın bakım zamanı sizin yoğun döneminize denk geliyorsa bakımı öne alır ya da o dönem için yedek aracı plana baştan yazarız. Kaydın olmadığı yerde bu çakışma ancak araç yolda kaldığında fark edilir.